Pine Folio: Sổ tay thực hành nhiếp ảnh di động & nghệ thuật quan sát đời thường Cộng tác viết bài  ·  [email protected]
Pine Folio. Nhiếp ảnh di động thực hành Gửi bài cộng tác
Đồ ăn

Góc chụp 45 độ và góc phẳng từ trên xuống khi chụp đồ ăn

Hướng dẫn lựa chọn góc chụp 45 độ hoặc flat lay từ trên xuống cho từng món ăn Việt Nam, cách lấy nét và bố trí bàn ăn tự nhiên bằng camera điện thoại.

Tô phở gà Việt Nam nghi ngút khói chụp ở góc xiên cận cảnh
Bát phở gà chuẩn vị chụp ở góc nghiêng làm nổi bật sợi bánh và nước dùng. Ảnh: Do An Ngon Qua / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)  [Nguồn ảnh  ·  CC BY-SA 4.0]

Góc nhìn người ngồi ăn 45 độ: Lựa chọn lý tưởng cho các món có chiều sâu

Chụp ảnh ẩm thực (food photography) bằng điện thoại là thói quen quen thuộc của nhiều người khi bước vào quán ăn hay quây quần bên mâm cơm gia đình. Tuy nhiên, không ít bức ảnh chụp ra trông kém hấp dẫn chỉ vì người chụp chọn sai góc đặt máy. Trong thực tế, có hai góc máy kinh điển phục vụ cho hai phong cách món ăn khác nhau: góc nghiêng 45 độ và góc phẳng 90 độ từ trên xuống. Góc 45 độ mô phỏng lại đúng tầm mắt tự nhiên của một thực khách khi ngồi vào bàn ăn và nhìn xuống đĩa thức ăn trước mặt. Đây là góc máy hoàn hảo dành cho những món ăn có kết cấu nhiều lớp, có độ cao hoặc độ phồng:
  • Bát phở, bún bò, hủ tiếu: Góc 45 độ giúp người xem nhìn thấy cả mặt nước dùng lóng lánh, các lát thịt bò thái mỏng, cọng hành hoa xanh mướt và chiều sâu của lòng bát.
  • Bánh mì kẹp, bánh ngọt nhiều tầng: Giúp phô diễn phần nhân pate, thịt nướng, dưa góp xếp lớp bên trong ruột bánh mì thay vì chỉ nhìn thấy vỏ bánh phía trên.
  • Ly trà sữa, sinh tố: Thể hiện rõ các tầng màu sắc của trà, sữa tươi và lớp trân châu lắng dưới đáy ly.
Khi chụp ở góc này, bạn hãy hạ thấp điện thoại xuống ngang tầm ngực, giữ máy hơi nghiêng nhẹ thay vì đứng thẳng nhìn xuống, giúp món ăn có vẻ gần gũi và hấp dẫn hơn.

Góc chụp thẳng đứng 90 độ (Flat Lay): Khi nào nên áp dụng?

Ngược lại với góc 45 độ, góc 90 độ vuông góc hoàn toàn với mặt bàn (thường gọi là phong cách chụp Flat Lay) là công cụ tuyệt vời để nhấn mạnh vào hình dáng hình học, màu sắc tương phản và cách bài trí của toàn bộ bàn ăn. Góc chụp này đặc biệt phù hợp với:
  • Mâm cơm gia đình Việt Nam với nhiều đĩa nhỏ xếp quây tròn quanh bát canh lớn.
  • Bàn tiệc cà phê gồm hai tách trà, một đĩa bánh ngọt cắt lát phẳng, cuốn sổ tay và cặp kính mắt.
  • Các món ăn được trình bày phẳng trên đĩa to như đĩa gỏi cuốn, bánh cuốn Thanh Trì hay mẹt bún đậu mắm tôm.
Để có một bức ảnh flat lay chuẩn xác, bạn cần cầm điện thoại sao cho mặt lưng máy song song tuyệt đối với mặt bàn. Hãy bật tính năng cân bằng điện tử (Level) trong ứng dụng máy ảnh; khi máy đạt độ phẳng hoàn hảo, vạch cân bằng ở giữa màn hình sẽ chuyển sang màu vàng. Hướng dẫn của Google về ứng dụng máy ảnh trên Android có hướng dẫn cách bật thước thủy này rất tiện lợi.

Tránh đổ bóng của chính bàn tay và điện thoại lên đĩa thức ăn

Khó khăn lớn nhất khi chụp flat lay từ trên xuống là bóng đen của chiếc điện thoại hoặc bàn tay người chụp đổ ụp xuống đúng phần trung tâm của đĩa đồ ăn, đặc biệt là trong các nhà hàng dùng đèn rọi trần trực tiếp từ trên đỉnh đầu. Để xử lý tình trạng này mà không cần di chuyển đồ đạc phức tạp, bạn có thể áp dụng ba mẹo sau:
  1. Chuyển sang chế độ zoom 2x: Đứng lùi lại nửa bước và chuyển camera sang mức zoom quang học 2x. Việc nâng cao khoảng cách giữa điện thoại và mặt bàn sẽ kéo vệt bóng đổ ra khỏi vùng ảnh chụp. Tìm hiểu thêm về tiêu cự ống kính trên Wikipedia để hiểu tại sao zoom 2x lại hỗ trợ chụp cận cảnh tốt hơn.
  2. Nghiêng người đón hướng sáng: Quan sát xem bóng đèn trần nằm ở vị trí nào, xoay góc đứng sao cho cơ thể bạn không chắn ngang đường đi của luồng sáng tới đĩa ăn.
  3. Đưa bàn ăn lại gần ánh sáng tự nhiên: Nếu đi ăn vào ban ngày, hãy chủ động chọn bàn cạnh cửa sổ như đã chia sẻ trong bài viết về tận dụng ánh sáng tự nhiên cạnh cửa sổ.

Lựa chọn ống kính 2x thay vì 1x để chống méo miệng bát đĩa

Hầu hết camera chính (1x) trên điện thoại thông minh ngày nay sử dụng tiêu cự góc rộng tương đương 24mm hoặc 26mm trên máy ảnh phim. Đặc điểm quang học của ống kính góc rộng là làm phình to những vật ở gần và thu nhỏ những vật ở xa. Khi bạn đưa camera 1x lại quá sát một tô phở, miệng bát sẽ bị méo cong thành hình bầu dục dị dạng, phần nước dùng bị kéo phình to trong khi đáy bát lại thu nhỏ bất thường. Điều này khiến đĩa ăn trông không thật và mất đi sự thanh lịch. Bí quyết của những người chụp ảnh ẩm thực nhiều kinh nghiệm là luôn chọn mức zoom 2x (tương đương tiêu cự chuẩn 48mm đến 50mm). Ở tiêu cự này, các đường thẳng của đĩa bát giữ nguyên góc cạnh song song, hình tròn của bát nước chấm không bị méo và các chi tiết rau thơm, lát ớt giữ đúng tỉ lệ thực tế. Đây cũng là nguyên tắc cần nhớ khi bạn chụp các chi tiết cận cảnh macro ngoài thiên nhiên.

Cách dọn dẹp bàn ăn: Giữ lại những chi tiết kể chuyện và loại bỏ rác thừa

Một bức ảnh đồ ăn đẹp không chỉ phụ thuộc vào bản thân món ăn mà còn nằm ở không gian xung quanh đĩa thức ăn. Trước khi bấm máy, hãy dành ra 10 giây để dọn dẹp khung hình: Những thứ nên bỏ ra ngoài ngay lập tức: khăn giấy ăn đã dùng dở vò nát, tăm tre, chìa khóa xe, điện thoại của bạn bè, vỏ bao đũa nilon. Những chi tiết lộn xộn này sẽ làm phân tán sự chú ý của người xem khỏi món ăn chính. Những thứ nên giữ lại và sắp xếp có ý đồ: một đôi đũa gỗ mộc đặt ngay ngắn trên gác đũa, một chén nước mắm ớt đỏ tươi đặt lệch ở góc một phần ba, một nhánh chanh tươi hay ly trà đá còn đọng những giọt nước mát lạnh trên thành cốc. Những phụ kiện nhỏ này tạo ra không khí ấm cúng của một bữa ăn thật, khiến bức ảnh có hơi thở đời sống và cảm giác ngon miệng hơn rất nhiều.
Ghi nhớ thực hành từ Pine Folio

Kỹ năng chụp ảnh bằng điện thoại hoàn thiện nhanh nhất thông qua thói quen quan sát tỉ mỉ và thực hành đều đặn mỗi ngày. Hãy bắt đầu từ việc bật đường lưới, kiểm soát hướng ánh sáng và kiên nhẫn bấm chụp vài góc nhìn khác nhau trước khi chọn ra khung hình ưng ý nhất.