Ánh sáng
Cách tận dụng ánh sáng tự nhiên cạnh cửa sổ khi chụp ảnh tại nhà
Hướng dẫn thiết lập góc chụp cạnh cửa sổ, tận dụng ánh sáng xiên tự nhiên, dùng rèm tản sáng và khoá nét đo sáng AE/AF lock trên điện thoại.
Tại sao ánh sáng cửa sổ là nguồn sáng đẹp nhất trong không gian nhà ở?
Đối với người chụp ảnh bằng điện thoại, ánh sáng chính là nguyên liệu quyết định độ trong trẻo của bức ảnh. Cảm biến của camera điện thoại có kích thước vật lý nhỏ hơn nhiều so với máy ảnh chuyên nghiệp, do đó khi chụp trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc đèn tuýp huỳnh quang trong nhà, ảnh rất dễ bị bệt màu, ám vàng xanh và nổi hạt nhiễu hạt kỹ thuật số.
Khung cửa sổ phòng khách hoặc phòng ngủ hoạt động tương tự như một chiếc hộp tản sáng (softbox) khổng lồ trong studio ảnh. Ánh sáng mặt trời truyền qua bầu khí quyển và chiếu qua cửa sổ thường có tính định hướng nhẹ nhàng, tạo ra những vùng chuyển tiếp êm dịu giữa vùng sáng và vùng tối. Thay vì bật đèn trần phòng ngủ vốn gây bóng đen xấu xí dưới hốc mắt và mũi, việc đưa chủ thể lại gần cửa sổ vào ban ngày sẽ giúp màu da hồng hào tự nhiên và bề mặt vật thể hiện rõ chất liệu.
Nhận biết sự khác biệt giữa ánh sáng gắt trực tiếp và ánh sáng khuếch tán
Không phải lúc nào ánh sáng cửa sổ cũng sẵn sàng để chụp ngay. Bạn cần phân biệt rõ hai trạng thái ánh sáng:
- Ánh sáng trực tiếp (Hard light): Xảy ra khi ánh nắng mặt trời rọi thẳng qua kính vào phòng vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều. Ánh sáng này tạo độ tương phản cực kỳ gắt gao, làm cháy trắng vùng sáng và biến vùng tối thành những mảng đen kịt không còn chi tiết.
- Ánh sáng khuếch tán (Soft light): Xuất hiện khi bầu trời có mây che bớt, hoặc khung cửa sổ quay về hướng Bắc không bị nắng rọi trực diện, hoặc khi bạn kéo một lớp rèm voan trắng mỏng lại. Lúc này, ánh sáng đi vào phòng trở nên mềm mịn, bóng đổ có đường viền mờ nhạt và dịu mắt.
Kỹ thuật điều chỉnh hướng sáng: Ánh sáng tạt ngang và ánh sáng ngược 45 độ
Khi đặt chủ thể cạnh cửa sổ, góc đặt vật thể so với luồng sáng sẽ tạo ra những cảm xúc thị giác hoàn toàn khác nhau.
Hướng sáng hiệu quả và dễ chụp nhất là ánh sáng tạt bên (Side light). Bạn đặt chiếc bàn vuông góc với cửa sổ, để ánh sáng chiếu nghiêng từ một phía vào ly cà phê, cuốn sổ hoặc đĩa đồ ăn. Nửa bên kia của vật thể sẽ có bóng đổ tự nhiên, giúp người xem cảm nhận được hình khối ba chiều và chất liệu của vật dụng. Bạn có thể kết hợp với quy tắc một phần ba để đặt chủ thể ở vị trí đón sáng thuận lợi nhất.
Một hướng sáng thú vị khác là ngược sáng chếch 45 độ (Backlight). Bạn đứng quay lưng về phía căn phòng và chụp hướng về phía cửa sổ nhưng hơi chếch góc để không để mặt trời lọt thẳng vào camera. Luồng sáng phía sau sẽ tạo một đường viền sáng óng ánh quanh mái tóc người mẫu hoặc làm bừng sáng làn khói bốc lên từ tách trà nóng.
Sử dụng khóa phơi sáng AE/AF Lock để kiểm soát vùng cháy sáng
Khi chụp cạnh cửa sổ, camera điện thoại thường bị bối rối vì độ tương phản giữa ngoài trời và trong nhà quá lớn. Thuật toán tự động của máy thường cố gắng làm sáng toàn bộ căn phòng, kết quả là vùng cửa sổ phía sau bị cháy trắng xóa (overexposed).
Để khắc phục hiện tượng này, bạn cần chủ động khóa phơi sáng:
- Chạm và giữ ngón tay trên màn hình điện thoại tại vùng sáng quan trọng nhất trên chủ thể (ví dụ gò má của người hoặc mặt bánh kem) trong khoảng 1 đến 2 giây cho đến khi dòng chữ AE/AF LOCK (hoặc biểu tượng ổ khóa màu vàng) xuất hiện.
- Lúc này, bên cạnh ô vuông lấy nét sẽ xuất hiện biểu tượng thanh trượt mặt trời nhỏ. Bạn vuốt nhẹ ngón tay xuống dưới để hạ bớt độ sáng của toàn bộ bức ảnh cho đến khi chi tiết ngoài khung cửa sổ và trên chủ thể đều hiện rõ.
Tự làm hắt sáng giá rẻ từ tấm bìa xốp trắng hoặc mặt bàn phản quang
Khi dùng ánh sáng tạt bên từ cửa sổ, phần phía xa cửa sổ đôi khi sẽ bị quá tối. Trong nhiếp ảnh chuyên nghiệp, người ta dùng tấm hắt sáng (reflector) để bù sáng cho phần bóng tối này. Tại nhà, bạn không cần phải mua sắm thiết bị đắt tiền.
Hãy tìm một tấm bìa carton màu trắng khổ A3 hoặc miếng xốp trắng thường dùng lót hộp hàng, dựng đứng đối diện với cửa sổ, cách chủ thể khoảng 30 đến 50 cm. Tấm bìa trắng sẽ hứng ánh sáng từ cửa sổ và hắt nhẹ trở lại vùng bóng tối, nâng độ sáng của các chi tiết khuất mà vẫn giữ được độ tương phản tự nhiên. Sự cân bằng ánh sáng này tạo tiền đề hoàn hảo để khi bạn mở máy thực hiện các bước chỉnh ảnh căn bản, bức ảnh sẽ không bao giờ bị noise ở vùng tối.
Ghi nhớ thực hành từ Pine Folio
Kỹ năng chụp ảnh bằng điện thoại hoàn thiện nhanh nhất thông qua thói quen quan sát tỉ mỉ và thực hành đều đặn mỗi ngày. Hãy bắt đầu từ việc bật đường lưới, kiểm soát hướng ánh sáng và kiên nhẫn bấm chụp vài góc nhìn khác nhau trước khi chọn ra khung hình ưng ý nhất.